Transities en Toekomst

Volgens veel experts gaat de wereld de komende decennia vijf belangrijke transities doormaken: in grondstoffen, energie, water, voedsel en het financiële systeem. IMI werkt mee aan drie daarvan.

Recente projecten:
Groene Groei, Food Fuel debat: 5 bijeenkomsten over biomassa en voedselvoorziening, Governance zoetwater, Operatie Atlantis, Omgaan met krimp in Noordoost Friesland, Bio-based Economy (update),  Toekomstperspectieven Zoet Water, Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden, DIV 2020, Innovatie Urgent, Amsterdam Transition Town, Afvaltransitie: de circulaire economie van je vuilnisbak, Maquette ‘Legowatertafel’ deltracongres
 

 

Groene Groei

Wat moet er gebeuren om de economie radicaal te verduurzamen? Ruim 35 geïnterviewde ondernemers die groen en groei al succesvol combineren gaven antwoord. De rode draad: 'maximale waarde' creëren.
Nederland is van oudsher sterk in het optimaal benutten van grondstoffen, oppervlakte en infrastructuur, waardoor we internationaal concurrerend zijn. Zo zijn we met onze kleine oppervlakte samen met Frankrijk en de VS de grootste exporteur van agrarische producten. Deze positie benutten we verder door maximale waarde te halen uit de beschikbare energie en materialen.
Een voorbeeld: Het bedrijf Interface (modulaire vloerbedekking) heeft sinds 1996 43% van haar grondstoffen vervangen door biomateriaal of gerecyclede alternatieven. Goed voor het milieu en een flinke kostenbesparing. Het resultaat van de interviews en sessies presenteren we binnenkort aan de verantwoordelijke DG's binnen de Ministeries IenM en EZ.
Benieuwd wat Groene Groei voor economische kansen biedt voor jouw provincie, klik hier of neem contact op met Bart Krull en/of Mattijs Taanman.

 

Food - Fuel debat: Overeenstemming tussen bedrijven en NGO’s

In het food-fuel debat staat de vraag centraal of het gebruik van biomassa voor biofuels ten koste gaat van de voedselvoorziening. In het debat kwamen de grote vraagstukken van deze tijd samen:  voedselvoorziening, duurzame energie, behoud biodiversiteit en economische ontwikkeling. De dialoog bestond uit een reeks bijeenkomsten, interviews met kernspelers, twee enquêtes en een wetenschappelijk onderzoek naar perspectieven. Bedrijven en NGO's hebben meer begrip gekregen voor elkaars zienswijzen en zijn nader tot elkaar gekomen. Er bestaat over opmerkelijk veel zaken overeenstemming, zowel over de probleemanalyse, als over de oplossingsrichtingen. De oogst van het debat bevat interessante bouwstenen voor het toekomstig biobrandstoffenbeleid in Nederland en Europa. De dialoog werd mogelijk gemaakt door het Ministerie van EZ, Agentschap NL, Corbion, CSG Centre for Society and the Life Sciences, Energie-Nederland, IMI, Neste Oil, Oxfam Novib, Rathenau Instituut, Rotterdam Climate Initiative/Havenbedrijf Rotterdam en het Wereld Natuur Fonds. Klik hier voor het verslag.

Contact: Mattijs Taanman
 

Governance zoetwater

In opdracht van het Deltaprogramma Zoetwater onderzochten we het ‘governance’-vraagstuk. De centrale vraag:  hoe kan na 2014 de uitvoering van het Deltaprogramma Zoetwater georganiseerd worden? Door interviews met experts en bestuurders identificeerde IMI de belangrijkste dilemma’s en bracht onderbouwde keuzemogelijkheden in beeld. Het resultaat van het onderzoek: een keuzepalet hoe het rijk en de regio’s kunnen samenwerken, hoe de markt en samenleving gemobiliseerd en betrokken kan worden en wat voor een organisatie daarvoor nodig is.
 
Meer weten, neem contact op met Janjoost Jullens en/of Rense Bos

 

Operatie Atlantis, Omgaan met krimp in Noordoost Friesland

Operatie Atlantis is een effectieve methode voor de aanpak van ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken. Dit sluit aan bij de veranderende rol van de overheid in de samenleving. We merken dat het werkt. Ook in Noordoost Friesland, waar we in de  zomer van 2012 zijn begonnen met meer dan 50 ‘best-persons’. Mensen (Noordoost Friezen gecombineerd met creatieve experts) die op persoonlijk titel ideeën en inzichten verzamelen om met krimp om te gaan.

In november 2012 zijn de eerste ideeën gepresenteerd door de deelnemers. Van flexibel wonen, via het kinderboek  Himp de Krimp tot energiebedrijven. In de zomer van 2013 zijn de businesscases gepresenteerd waar de deelnemers en deelnemende organisaties aan de slag mee gaan. In 2014 gaan we de businesscases verder versterken.

Meer weten over het project: fryslantis.wordpress.com of lees het interview met Elsbeth Koek dat is gepubliceerd in de Leeuwarder Courant.

Meer weten over de methodiek Operatie Atlantis: www.operatieatlantis.nl

Nieuwsgierig, neem contact op met Elsbeth koek en/of Rense Bos.

 

Bio-based Economy (update)

IMI organiseert voor EZ  de maatschappelijke dialoog over de biobased economy. Hoogtepunt: de ondertekening van het Manifest Bio Based Economy, waarin ruim veertig marktpartijen en ngo’s zich uitspreken voor koers en samenwerking. We organiseren bijzondere bijeenkomsten over uiteenlopende thema’s: het food-fuel debat, kantelpunten tussen chemie en energie, het ontwikkelen van een nieuwe taxonomie voor de biobased economy. Klik hier voor het Manifest.
Contact: Bart Krull of  Guido Enthoven.

 

Toekomstperspectieven Zoet Water

Er was de behoefte om beter beleid te kunnen maken op het gebied van zoet water, die ook in de toekomst stand zal houden. Een heeft een “dreamteam” van deskundigen vier waardensystemen, gedestilleerd uit een uitgebreide verkenning onder experts en gezaghebbende denkers, uitgewerkt tot toekomstperspectieven, die vervolgens verder zijn verfijnd en verrijkt in een reeks van testlabs-werkbijeenkomsten met bestuurders, het Programmateam Zoetwater, een Begeleidingscommissie en tijdens de zoetwaterweek ook regio’s en gebruikers.
Contact: Janjoost Jullens

 

Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden

Voor het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden organiseerde het IMI ‘strategiedagen’. De crux van deze dagen is de uitwisseling van zoveel mogelijk kennis met maatschappelijke organisaties in deze regio, met het oog op een beter advies in het Deltaprogramma. Voorbeeld: Op de ‘Dag van de kansrijke strategieën’ werd besproken wat de effecten zijn van strategieën in dit gebied, en hoe maatschappelijke organisaties aankijken tegen deze effecten. Uiteindelijk moet ervoor gezorgd worden dat we in de toekomst veilig blijven tegen hoog water, voldoende zoet water hebben en natuurlijk dat ons land mooi blijft.
Meer info Hellie van Hout

IMI heeft in opdracht van het Deltaprogramma IJsselmeer aan de hand van trendkaarten en waardesystemen verschillende brillen op de toekomst van het IJsselmeergebied ontwikkeld. Dit leverde een schat aan kennis en methode die ook voor andere vraagstukken kan worden ingezet. De inzichten hebben we inmiddels alweer benut voor in ieder geval de gemeente Gorinchem en de topsector Bio Based Economy.
Klik voor het rapport, voor de brochure en voor de trendkaarten.

Meer info: Yung Lie

 

DIV 2020

‘Information is the currency of democracy.’ (Jefferson). De Dienst Informatie Voorziening van de Tweede Kamer wil zich voorbereiden op de toekomst. Hoe verloopt het proces van informatievergaring, verwerking en ontsluiting in 2020? Hoe kan de Dienst Informatievoorziening Kamerleden en andere gebruikers zo goed mogelijk bedienen? Wat is de rol van social media hierin? IMI begeleidt deze toekomstverkenning.

 

Innovatie Urgent

Het programma Inkoop Innovatie Urgent (ministerie van Economische Zaken) stimuleert innovatiegericht inkopen door de overheid als ‘lead customer’. Door een grotere vraag naar innovatieve producten wordt de thuismarkt en daarmee vaak ook het exportpotentieel van Nederlandse bedrijven vergroot. Twee maal per jaar vinden netwerkbijeenkomsten plaats met vertegenwoordiging van 16 innovatiegerichte projecten: een mix van overheid (projectleiders, inkopers, beleidsmedewerkers) en deelnemende bedrijven. IMI faciliteert deze bijeenkomsten in samenwerking met EZ met als doel om leerervaringen uit te wisselen.

 

Amsterdam Transition Town

Pakhuis de Zwijger (A’dam) en Instituut voor Maatschappelijke Innovatie (IMI) organiseren sinds najaar 2012 ‘Amsterdam Transition Town’, een serie verdiepende bijeenkomsten rond bottom-up initiatieven van burgers. Hierin komen initiatiefnemers zelf aan het woord om te vertellen over hun project en om ervaringen uit te wisselen met elkaar. Wat werkt goed, en waar zitten ze nu mee om hun initiatief nog een stap verder te brengen? Trefwoorden: uitwisselen, inspiratie, doen.

 

Afvaltransitie: de circulaire economie van je vuilnisbak

Nederland loopt voorop als het gaat om recycling: 80% van het afval wordt al gerecycled. Maar het kan beter. Met name als het gaat om bijvoorbeeld plastic verpakkingen en meer en hoogwaardiger recycling van huishoudelijk afval. Zomer 2012 heeft IMI samen met Drift de commissie van der Vlist ondersteund die namens de VNG onderzocht hoe het zogenaamde verpakkingenakkoord aangescherpt kon worden. In het verpakkingenakkoord bepalen Rijk, gemeenten en industrie de ambities en rollen voor recycling in de komende jaren. Tot november 2013 werken we samen met (koplopers) uit de gemeenten en Arcadis aan een verder invulling. Allereerst gaan we ervaringen van de beste  praktijken in Nederland bundelen tot een inzichtelijk model dat gemeenten helpt om in de wirwar van systemen het overzicht te bewaren. De beste praktijken presteren tot wel 7x beter als het gaat om recycling en kunnen gemeenten miljoenen opleveren. Daarnaast ontwikkelen we een visie en strategie hoe gemeenten de regie naar zich toe te kunnen trekken om te zorgen dat je vuilnisbak een integraal onderdeel wordt van de circulaire economie.

 

Maquette ‘Legowatertafel’ deltracongres

Hieronder: Mark Rutte en Deltacommisaris Wim Kuijken bij de Legotafel die wij voor Deelprogramma Rijnmond-Drechtsteden lieten ontwikkelen, als onderdeel van onze ondersteuning in participatie en dialoog van het Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden. Door de Lego Water Tafel kon op een interactieve wijze op het Deltacongres structuuringrepen op de waterhuishouding besproken en direct aangepast worden.
Contact: Rense Bos.